RadioList

Kullanıcının önceden tanımlı seçenekler arasından tek bir tanesini işaretlediği nesnedir. Tüm seçenekler ekranda radyo düğmesi olarak yan yana ya da alt alta görünür; kullanıcı birini seçtiğinde diğeri otomatik olarak boşalır.

Değer tipi: object

Ne zaman kullanılır?

Seçenek sayısı az (genelde 2-5) ve hepsinin aynı anda görünmesi istendiğinde idealdir: cinsiyet, evet/hayır, öncelik (Düşük / Orta / Yüksek) gibi alanlar. Seçenek çok ya da yerden tasarruf gerekiyorsa ComboBox, birden fazla seçim gerekiyorsa CheckBoxList daha uygundur.

Tasarımcı özellikleri

Bir RadioList seçildiğinde Özellik Görüntüleyici sekmelere ayrılır.

General

Özellik	Açıklama
Name	Nesnenin koddaki adı (ör. RadioList1). Koddan bu adla erişirsiniz.
Field Name	Veritabanındaki alanın adı.

Data Source

Seçeneklerin nereden geldiğini belirleyen sekmedir. Sabit liste girebilir ya da bir veri kaynağına bağlayabilirsiniz.

Özellik	Açıklama
Items	Tasarımcıdan elle girilen sabit seçenek listesi (metin / değer çiftleri).
Data Source	Seçeneklerin geleceği veri kaynağı (ör. .mssqlds sorgusu).
Data Source Type	Veri kaynağının türü (statik liste, veri kaynağı vb.).
Data	Seçenekleri koddan vermek için kullanılan satır listesi.
Selected Values	Seçili seçeneklerin değer listesi.
Selected Item Values	Seçili öğelerin ham değerleri.
Text Separator	Birden çok metin gösterilirken araya konan ayraç.
Value Separator	Birden çok değer birleştirilirken araya konan ayraç.

Behavior

Özellik	Açıklama
Required	Alanı zorunlu yapar; seçim yapılmazsa form kaydedilmez.
ReadOnly	Alanı salt okunur yapar; kullanıcı seçimi değiştiremez.
AllowClear	Yapılan seçimin temizlenebilmesine (boşa alınmasına) izin verir.
ButtonType	Radyo düğmelerinin görünüm tipi (klasik düğme ya da buton kümesi).
Direction	Seçeneklerin diziliş yönü: yatay ya da dikey.
ShowSearch	Seçenekler arasında arama kutusu gösterir.
SelectedItem	O an seçili olan öğe.
ValueType	Saklanan değerin temel tipi (metin, sayı, tarih).
DateValueFormat	Değer tarih ise kullanılacak tarih biçimi.
DecimalValuePrecision	Değer ondalık ise basamak hassasiyeti.
TabIndex	Tab tuşuyla geçiş sırasını belirler.

Appearance

Özellik	Açıklama
Visible / Client Visible	Nesnenin görünürlüğü.
Enabled / Client Enabled	Nesnenin aktif olup olmadığı.
Placeholder	Seçim yapılmadan önce görünen ipucu yazısı.
Title	Nesnenin başlığı (çok dilli olabilir).
Text	Seçili öğenin görünen metni.

Olaylar

Bir nesne açılırken olaylar belirli bir sırayla tetiklenir; kullanıcı seçim yapınca da ayrı olaylar çalışır. Doğru kodu doğru olaya yazmak işinizi kolaylaştırır.

Açılış sırası: OnInit → OnLoad → OnDataLoad → OnPreRender → OnRender

Kullanıcı seçince: OnValueChanging → OnValueChanged

Olaylar iki tarafta çalışabilir: sunucu olayları C# kodunda, istemci olayları tarayıcıdaki TypeScript kodunda. RadioList'in iki tarafta sunduğu olaylar farklıdır.

Sunucu olayları (Server)

Olay	Ne zaman çalışır
OnInit	Form açılırken nesne oluşturulduğunda, en başta.
OnLoad	OnInit'in hemen ardından, nesne yüklenince.
OnRender	Nesne ekrana çizilirken.
OnValueChanging	Seçim değişmeden hemen önce (iptal edilebilir).
OnValueChanged	Kullanıcı seçim yapıp değer kesinleştiğinde. En sık kullanılan olaydır.
OnTextChanging	Görünen metin değişmeden hemen önce.
OnTextChanged	Görünen metin değiştikten hemen sonra.
OnValidating	Alan doğrulanırken (geçerlilik kontrolü).

İstemci olayları (Client)

Sunucudaki olaylara ek olarak tarayıcı tarafında şunlar da vardır:

Olay	Ne zaman çalışır
OnDataLoad	Seçeneklerin verisi yüklendiğinde.
OnPreRender	Nesne ekrana çizilmeden hemen önce.
OnClick / OnDoubleClick	Nesneye tıklanınca / çift tıklanınca.
OnPropertyChanging / OnPropertyChanged	Bir özellik kodla değiştirilmeden önce / sonra.

Olay parametreleri

OnValueChanging olayının parametresi (args TS, e C#) şunları taşır:

• newValue / NewValue — seçilmek istenen yeni değer
• oldValue / OldValue — önceki değer
• cancel / Cancel — true yapılırsa değişiklik iptal edilir (yalnızca Changing olaylarında)

Changed olaylarında cancel yoktur (değişiklik artık gerçekleşmiştir).

Kod örnekleri

Bir RadioList'e üç yerden erişebilirsiniz. Sunucu örnekleri turuncu, istemci örnekleri kırmızı çerçevelidir.

Form kodu (C#, sunucu)

Form kodunda nesneye doğrudan adıyla erişirsiniz. RadioList'in değeri object tipindedir:

// Oku
var secilen = RadioList1.Value;

// Yaz (seçeneğin değeriyle)
RadioList1.Value = "Yuksek";

Akış (Flow) kodu (C#, sunucu)

Akış kodunda nesneye Document1.Controls üzerinden erişirsiniz:

// Oku
var secilen = Document1.Controls["RadioList1"].Value;

// Yaz
Document1.Controls["RadioList1"].Value = "Yuksek";

İstemci kodu (TypeScript, tarayıcı)

İstemci tarafında nesnelere this. ile erişilir ve özellik adları küçük harfle yazılır (value, text):

// Oku
const secilen = this.RadioList1.value;

// Yaz
this.RadioList1.value = "Yuksek";

Değer mi metin mi?

.Value seçeneğin saklanan değeridir (ör. "Yuksek"), .Text ise kullanıcının gördüğü metindir (ör. "Yüksek Öncelik"). Veritabanı sorgularında ve karşılaştırmalarda her zaman .Value kullanın.

Örnek: seçime göre doğrulama (OnValueChanging)

OnValueChanging seçim değişmeden hemen önce çalışır; istemediğiniz bir seçeneği burada iptal edebilirsiniz. Aşağıdaki örnekte "Iptal" seçilmesi engellenir.

İstemci (TypeScript):

async RadioList1_OnValueChanging(args: Controls.EventArgs.IPropertyChangingEventArgs<any>) {
    if (args.newValue == "Iptal") {
        args.cancel = true;                                  // Seçim değişimini iptal eder
        this.showMessage("Uyarı", "Bu seçenek seçilemez.", "Validation");
    }
}

Sunucu (C#):

void RadioList1_OnValueChanging(object sender, PropertyChangingEventArgs<object> e)
{
    if (e.NewValue?.ToString() == "Iptal")
    {
        e.Cancel = true;
        ShowMessage("Uyarı", "Bu seçenek seçilemez.",
            Bimser.CSP.FormControls.RuleManager.AlertType.Validation);
    }
}

İpuçları

• Seçenekleri sabitlemek için Items, dinamik liste için Data Source kullanın; ikisini aynı anda kullanmayın.
• Seçenek sayısı 5'i aşıyorsa veya yer darsa RadioList yerine ComboBox tercih edin.
• Direction özelliğiyle seçenekleri dar formlarda dikey, geniş formlarda yatay dizebilirsiniz.
• AllowClear açıkken kullanıcı seçimi tümüyle boşa alabilir; zorunlu alanlarda bunu kapalı tutun.

Tüm tasarımcı özellikleri (tam liste)

General: Name, Field Name

Data Source: Items, Data, Data Source, Data Source Type, Selected Values, Selected Item Values, Text Separator, Value Separator

Behavior: Required, ReadOnly, AllowClear, ButtonType, Direction, ShowSearch, SelectedItem, ValueType, DateValueFormat, DecimalValuePrecision, TabIndex

Appearance: Visible, Client Visible, Enabled, Client Enabled, Placeholder, Title, Text, Value

Olaylar (Client): OnInit, OnLoad, OnPreRender, OnRender, OnPropertyChanging, OnPropertyChanged, OnClick, OnDoubleClick, OnDataLoad, OnValueChanging, OnValueChanged, OnTextChanging, OnTextChanged, OnValidating

Olaylar (Server): OnInit, OnLoad, OnRender, OnValueChanging, OnValueChanged, OnTextChanging, OnTextChanged, OnValidating