LineChart

Verileri noktalar ve bu noktaları birleştiren çizgilerle gösteren grafik nesnesidir. Bir değerin zaman içindeki değişimini ya da eğilimini görselleştirmek için kullanılır.

Bu nesnenin bir değeri yoktur. Ekrana veri girişi yapmaz; bir veri kümesindeki kayıtları (Data) tanımladığınız serilere (Charts) göre çizer. LineChart, Chart nesnesinden türer ve onunla aynı API yüzeyini paylaşır; BarChart, SplineChart, AreaChart, PieChart, ScatterChart da aynı temelden gelir, tek fark serinin varsayılan Type değeridir.

Ne zaman kullanılır?

Bir ölçümün zaman içindeki seyrini (aylık satış, günlük başvuru sayısı, sıcaklık trendi) göstermek için idealdir. Kategorileri yan yana karşılaştırmak istediğinizde BarChart, parçaların bütüne oranını göstermek istediğinizde PieChart daha uygundur.

Tasarımcı özellikleri

Bir LineChart seçildiğinde Özellik Görüntüleyici sekmelere ayrılır.

General

Özellik	Açıklama
Name	Nesnenin koddaki adı (ör. LineChart1). Koddan bu adla erişirsiniz.
Caption	Nesnenin başlık/etiket bilgisi (ControlCaption, çok dilli olabilir).

Data Source

Grafiğin çizeceği veriyi belirler. Veriyi ya elle (kod ile Data özelliğine bir nesne atayarak) ya da bir veri kaynağına bağlayarak verirsiniz.

Özellik	Açıklama
Data	Grafiğe doğrudan atanan veri kümesi (Object). Koddan hazırladığınız satır listesini buraya verir, ardından Reload() çağırırsınız.
DataSource	Grafiğin bağlanacağı veri kaynağı (.mssqlds, .restds vb.). Kayıtlar buradan otomatik çekilir.

Behavior

Özellik	Açıklama
Charts	Grafikteki çizgi serilerinin listesi (List<ChartItem>). Her seri hangi alanı (ArgumentField / ValueField) ve hangi tipte (Type) çizeceğini belirtir.
ArgumentAxis	Yatay eksen (X) ayarları (ChartArgumentAxis). Genelde kategori ya da tarih bilgisini taşır.
ValueAxis	Dikey eksen (Y) ayarları (ChartValueAxis). Sayısal değerleri taşır.
Legend	Açıklama kutusu / gösterge (ChartLegend). Position ve Enabled ile yönetilir.
Tooltip	Fareyle bir noktanın üzerine gelince çıkan bilgi balonu (ChartTooltip, Enabled).
Hover	Fare üzerine gelince çizginin vurgulanma davranışı (ChartHover, Enabled).
Selection	Çizgi ya da nokta seçildiğindeki davranış (ChartSelection, Enabled).
Animation	Grafik çizilirken çalışan hareket efekti (ChartAnimation, Enabled).
Stack	Birden çok seriyi üst üste yığma ayarı (ChartStack; Series ile hangi serilerin yığılacağı belirlenir).
ZoomAndPan	Yakınlaştırma ve kaydırma davranışı (ChartZoomAndPan; InteractionWithArguments / InteractionWithValues / ZoomRegionKey).
Rotate	Grafiği yatay/dikey çevirir (Boolean).
Loading	Yükleniyor durumu (Boolean). ShowLoading() / HideLoading() ile yönetilir.

Appearance

Özellik	Açıklama
Visible / Client Visible	Nesnenin görünürlüğü.
Enabled / Client Enabled	Nesnenin aktif olup olmadığı.
Title	Grafiğin başlığı. MultiLanguageText tipindedir; düz string değil, kültür sözlüğü atanır.
Style / ContainerStyle	Nesnenin ve kapsayıcısının stil ayarları.
CustomClassName	Özel CSS sınıf adı.
ContextMenuKey / ContextMenuColumnKey / ContextMenuTarget	Sağ tık menüsü bağlama ayarları.

Olaylar

LineChart, değer ya da metin girişi yapmayan bir görsel nesnedir. Nesnenin kendine ait bir olay tanımı yoktur; yalnızca VisualControl temelinden gelen genel etkileşim olaylarını sunar. Veriyi hazırlayıp Reload() çağırmak, bağlanma noktası olarak bu nesneye değil, bulunduğu formun/akışın yükleme olaylarına yazılır.

Olay	Ne zaman çalışır
OnClick / OnDoubleClick	Grafiğe tıklanınca / çift tıklanınca (VisualControl.FireClick).

Veriye dayalı kendi olayı yoktur

LineChart değeri olmayan görsel bir nesnedir; OnValueChanging / OnValueChanged gibi değer/metin olayları ve OnDataLoad bu nesnede yoktur. OnInit / OnLoad / OnPreRender / OnRender gibi genel yaşam döngüsü olayları ise her nesnede olduğu gibi burada da bulunur (BaseControl'den miras gelir). Grafiği bir koşula göre hazırlamak istiyorsanız kodu formun/akışın yükleme noktasına yazıp Reload() ile yenileyin.

Kod örnekleri

Bir LineChart'tan değer okumaz/yazmazsınız. Onun yerine seri tanımını (Charts) ve veriyi (Data) kurar, Reload() ile çizdirirsiniz; ayrıca görünürlük, başlık ve yükleniyor durumunu yönetebilirsiniz. Sunucu örnekleri turuncu, istemci örnekleri kırmızı çerçevelidir.

Grafiği koddan doldurma (C#, sunucu)

En sık kullanılan senaryo: bir veri kümesi hazırlayıp seriyi tanımlamak ve grafiği yenilemek.

// 1) Çizilecek satırlar (DataSource yerine koddan da verilebilir)
var rows = new List<Dictionary<string, object>>
{
    new Dictionary<string, object> { ["AY"] = "Ocak",  ["ADET"] = 12 },
    new Dictionary<string, object> { ["AY"] = "Şubat", ["ADET"] = 18 },
    new Dictionary<string, object> { ["AY"] = "Mart",  ["ADET"] = 9  },
};

// 2) Çizgi serisi: X ekseni AY, Y ekseni ADET
LineChart1.Charts = new List<ChartItem>
{
    new ChartItem
    {
        Type          = ChartType.LineSeries,
        ArgumentField = "AY",
        ValueField    = "ADET",
        Name          = "Başvuru",
        Color         = "#3366ff"
    }
};

// 3) Veriyi bağla ve çizdir
LineChart1.Data = rows;
LineChart1.Reload();

Başlık, görünürlük ve yükleniyor durumu (C#, sunucu)

Form kodunda nesneye doğrudan adıyla erişirsiniz. Title MultiLanguageText olduğu için düz string değil kültür sözlüğü atanır.

// Başlığı çok dilli olarak ayarla
LineChart1.Title = new MultiLanguageText(
    new Dictionary<string, string> { { "tr-TR", "Aylık Başvuru Sayısı" } });

// Gizle / göster
LineChart1.Visible = false;
LineChart1.Visible = true;

// Aktif / pasif yap
LineChart1.Enabled = false;

// Uzun süren bir sorgu sırasında yükleniyor göstergesi
LineChart1.ShowLoading();
// ... veriyi hazırla, Data ata, Reload() çağır ...
LineChart1.HideLoading();

Akış (Flow) kodu (C#, sunucu)

Akış kodunda nesneye Document1.Controls["LineChart1"] ile erişirsiniz. Bu indeksleyici güçlü tipli LineChart nesnesini değil, jenerik bir Control sapı döndürür; sap yalnızca .Value / .Text / .Type / .Rows ve GetPropertyValue<T>() üyelerini sunar. Bu sapı LineChart tipine cast edemezsiniz; dolayısıyla Charts / Data / Reload() gibi Chart'a özgü üyelere akış kodundan erişilemez.

// Jenerik sap yalnızca .Value / .Text / GetPropertyValue<T>() sunar
var deger = Document1.Controls["LineChart1"].Value?.ToString();

Seri tanımı (Charts), veri (Data) ve Reload() gibi grafik üyelerine erişmek için bu işlemleri form (Controller) kodunda yapın; orada nesneye doğrudan adıyla (LineChart1) erişip güçlü tipli üyelerini kullanabilirsiniz (yukarıdaki "Grafiği koddan doldurma" örneğine bakın).

İstemci kodu (TypeScript, tarayıcı)

İstemci tarafında nesnelere this. ile erişilir ve özellik adları küçük harfle yazılır:

// Grafiği gizle / göster
this.LineChart1.visible = false;
this.LineChart1.visible = true;

// Aktif / pasif yap
this.LineChart1.enabled = false;

Veriyi nereden bağlarım?

Grafiğin çizdiği veri ya tasarımcıdan seçtiğiniz DataSource ile otomatik gelir ya da koddan Data özelliğine atanır. Sabit bir sorgu yetiyorsa tasarımcıdan bir veri kaynağı (.mssqlds / .restds) seçmeniz yeterlidir. Veriyi koşullara göre hazırlamanız gerekiyorsa formun/akışın yükleme noktasında satırları oluşturun, Data özelliğine atayın ve Reload() çağırın. Her iki durumda da hangi alanın çizileceğini Charts listesindeki ChartItem.ArgumentField / ValueField belirler.

ChartItem (seri tanımı)

Charts listesindeki her eleman bir çizgi serisidir. Üyeleri:

Üye	Tip	Açıklama
Type	ChartType	Seri tipi. LineChart için ChartType.LineSeries. Diğer değerler: SplineSeries, BarSeries, ScatterSeries, AreaSeries, PieSeries.
ArgumentField	String	X ekseninde kullanılacak alan adı (kategori/tarih).
ValueField	String	Y ekseninde çizilecek sayısal alan adı.
Name	String	Serinin gösterge (Legend) içindeki adı.
Color	String	Çizgi rengi (ör. #3366ff).
ScaleName	String	Birden çok değer ekseni kullanıldığında serinin bağlı olduğu eksen adı.
BarWidth	Int32?	Çubuk tipli serilerde çubuk genişliği (çizgi serisinde kullanılmaz).

Çok serili grafik (örnek)

Aynı grafikte iki çizgi göstermek için Charts listesine iki ChartItem ekleyin; her birine Name verirsiniz ki Legend ayırt edebilsin.

LineChart1.Charts = new List<ChartItem>
{
    new ChartItem { Type = ChartType.LineSeries, ArgumentField = "AY", ValueField = "PLAN",
                    Name = "Planlanan", Color = "#3366ff" },
    new ChartItem { Type = ChartType.LineSeries, ArgumentField = "AY", ValueField = "GERCEK",
                    Name = "Gerçekleşen", Color = "#ff6600" }
};

// Göstergeyi sağda göster
LineChart1.Legend.Enabled  = true;
LineChart1.Legend.Position = ChartPosition.Right;

LineChart1.Data = rows;
LineChart1.Reload();

İpuçları

• Veriyi koddan atadığınızda Reload() çağırmayı unutmayın; aksi halde grafik eski halinde kalır.
• Birden fazla çizgiyi aynı grafikte göstermek için Charts listesine birden çok ChartItem ekleyin; her birine Name verip Legend.Enabled = true yapın.
• Çok sayıda nokta çizdireceğiniz grafiklerde ZoomAndPan.InteractionWithArguments değerini ChartInteraction.Pan ya da Zoom yaparak kullanıcının veriye yakınlaşmasını sağlayın.
• Uzun süren bir sorgudan önce ShowLoading(), veri hazır olunca HideLoading() çağırarak kullanıcıya bekleme göstergesi verin.
• Eksen çizgilerini ve ızgarayı ArgumentAxis / ValueAxis üzerindeki ShowGrid, ShowLabels, ShowLine, ShowTicks özellikleriyle ayarlarsınız.

Tüm tasarımcı özellikleri (tam liste)

General: Name, Caption

Data Source: Data, DataSource

Behavior: Charts, ArgumentAxis, ValueAxis, Legend, Tooltip, Hover, Selection, Animation, Stack, ZoomAndPan, Rotate, Loading

Appearance: Visible, Client Visible, Enabled, Client Enabled, Title, Style, ContainerStyle, CustomClassName, ContextMenuKey, ContextMenuColumnKey, ContextMenuTarget, ControlId, DefaultEnabled, DefaultClientEnabled

Yöntemler: Reload(), Show(), Hide(), ShowLoading(), HideLoading(), ToggleLoading(), ScrollTo(), FireClick(), GetProtectedData(bool), GetDifferences(object), OnDataSourceAddItem(object, DataSourceAddItemEventArgs)

Olaylar: OnClick, OnDoubleClick (yalnızca VisualControl temelinden gelir; LineChart'ın kendine ait olayı yoktur)

İlgili tipler: ChartItem, ChartType (LineSeries / SplineSeries / BarSeries / ScatterSeries / AreaSeries / PieSeries), ChartPosition (Left / Top / Right / Bottom), ChartInteraction (None / Pan / Zoom / Both), ChartZoomRegion (Shift / Alt / Ctrl), ChartArgumentAxis, ChartValueAxis, ChartLegend, ChartTooltip, ChartHover, ChartSelection, ChartStack, ChartAnimation, ChartZoomAndPan